Kadının Siyasette Adı Yok: Ama Artık Bir Dayanışma Platformu Var

24 Haziran’da yapılacak olan “baskın seçim”e giderken, siyasi partilerin milletvekili aday listelerine baktığımızda, oluşacak 27. Dönem Parlamentosu’nda kadının temsili yine sınırlı kalacak. Yine kadınların eşit vatandaşlık hakları ihlal edilecek ve kadınlar eşit olarak temsil edilemeyecek. Temsili demokrasinin gereği olarak toplumda farklı kesimler parlamentoda temsil edilebilmelidir, oysa toplumun yüzde ellisi olan kadınların en yüksek temsil edildiği parlamentoda bile temsiliyet oranı %15’i aşmıyor. 24 Haziran seçimlerinde, muhalefet partilerinin parlamentoda çoğunluğu sağladığı durumda bile bu oran değişmeyecek. Bu oranın düşme ihtimali bile var.

Yıllar itibariyle kadın milletvekili sayılarını ve oranlarını gösteren tablo her şeyi anlatıyor; siyaseti erkekler yapıyor ve kadınlar oyun kurucu olamıyorlar.

Olması gereken, parlamentonun yüzde ellisinin kadın olması, bunun olmadığı durumda en azından kritik eşik olan yüzde otuz kadın kotasının sağlanmasıdır. Bu eşitliğin sağlanmadığı yerde adaletten söz edemeyiz.

Bu eşitsizlik ve adaletsizliğin altında yapısal nedenler var; 

Kadın özel alana hapsedilirken, erkek kamusal alanı kendi başına kullanmak istiyor;kadını anne ve eş olarak, aile ve çocuk bakımından sorumlu gören ve onu aile içine (özel alana) hapseden muhafazakâr erkek zihniyeti, erkeği ise ailenin reisi olarak kamusal alanda var ediyor.

Erkekler iktidar alanını kadına bırakmıyor;güç ve iktidar alanı olan siyasette erkekler gücü ve iktidarı kadın ile paylaşmayı istemiyor. Erkek egemenliğinin en yoğun olduğu siyasi partilerin karar alma mekanizmalarına baktığımızda HDP hariç eşit temsilden söz edemiyoruz. AKP ve CHP’de 18 MYK üyesinden 15’i erkek 3’ü kadın, İyi Parti Başkanlık Divanı’nda yer alan 16 kişinin 4 tanesi kadındır. Saadet ve MHP tümden erkek partisidir, yönetimlerinde hiç kadın yoktur. Kız çocukları, kadın siyasetçileri göremedikleri bir ortamda kendilerinin siyasette var olabileceğini hayal bile edemiyor.

Eşitsizliği ortadan kaldıracak sosyal politikalar yok; kadının kamusal alanda var olmasını engelleyen faktörlerin ortadan kaldırılması gereklidir.  Çocuk yaşta evlendirilen, meslek sahibi olmayan, kocaları tarafından şiddete uğrayan, çocuk ve yaşlı bakımını üstlenen kadınların önündeki engelleri kaldıracak sosyal politikalar uygulanmıyor.

Kanunla desteklenen siyasi temsilde eşitliği sağlayacak mekanizmalar yok; siyasi partilerde kota, fermuar gibi eşitliği sağlamayacak uygulamalar benimsenmiyor, benimsenmeleri için ise yasal bir zorunluluk yok. Tüzüğünde eş başkanlık sistemini benimseyen HDP haricinde partiler, var olan görece cinsiyet eşitlikçi maddeleri bile uygulamıyor.

Peki, şu soruyu da sorabiliriz: Kadının haklarını sadece kadınlar mı savunur, erkek vekiller de kadın haklarını savunamaz mı? Yıllardır süregelen tablonun da bize gösterdiği gibi ne yazık ki kadına yönelik her türlü ayrımcılık sadece kadınlar tarafından dillendiriliyor. Kadınlar çözümde bir özne olmadığı sürece, bu sorunun tam olarak çözülemeyeceği açıktır. Yani gerçek eşitliğe, demokrasiye ancak eşit temsil ile ulaşabiliriz.

Toplum kadının siyasete katılmasından yana ama erkek siyaset bu talebi görmüyor, duymuyor.

Oysa kadının siyasete katılması yönünde yüksek bir mutabakat var. Türkiye’de her beş kişiden dördü ailesinden bir kadının, karısının, annesinin, kızının, kız kardeşinin siyasete girmesini desteklediğini söylüyor. Toplumun yarısına yakını, bir partiyi tercih etmeleri noktasında kadın politikasının etkili olacağını belirtiyor. Ama her konuda halkı dinlediğini söyleyen erkek politikacılar bu konuda sağır ve kör.

Cumhuriyetin kuruluşundan beri değişmeyen bu tablonun var olan sistemle değişmesini beklemek saflık olur. Tek yolumuz var, kadının eşit temsili için örgütlü mücadele.

Eşitlik Adalet Kadın Platformu Örgütlü Mücadeleye Katkı Sunacak  

30 Kasım – 1 Aralık 2017 tarihlerinde gerçekleştirdiğimiz Eşitlik Adalet Kadın Zirvesi uzun zamandır bir araya gelemeyen kadın örgütleri ve aktivistleri bir araya getirmeyi başardı. Bu zirve ve sonrasında ortaya çıkan sonuç bildirgesi ve daha sonraki takip toplantısında; Eşitlik ve Adalet mücadelesinin daha güçlü yapılabilmesi için çözüm ve bilgi odaklı, dayanışmayı destekleyen, birey hukukunu öne çıkaran kapsayıcı ve kolektif bir yapının örgütlenmesine dair büyük bir talep olduğunu gördük. Bu talep üzerine Eşitlik, Adalet, Kadın Platformu’nu kurduk.

Eşitlik, Adalet, Kadın Platformu’nun hedefleri neler?

  • Eşitlik ve adalet mücadelesinde kadınların ve kadın örgütlerinin sesini daha etkin yükseltmelerine destek vermek,
  • Kadının eşitlik ve adalet talebini savunanlar arasında dijital örgütlenme sağlamak,
  • Eşitlik ve adalet dilini, düşüncesini geliştirmek ve yaygınlaştırmak,
  • Kadın STK’larının ve bağımsız aktivistlerin birbirinden haberdar olmasını sağlamak ve dayanışmayı güçlendirmek,
  • Evrensel kadın gündemini takip etmek ve global kadın örgütlenmeleri ile işbirliği içinde olmak
  • Kadının eşitlik ve adalet mücadelesini örnekler ve dayanışma ile cesaretlendirmek
  • Yaratıcı kampanyalar yolu ile toplumsal değişimi tetiklemektir.

Eşitlik Adalet Kadın Platformu Ne Yapacak?

  • Eşitlik, Adalet, Kadın Platformu web sitesini ve buna bağlı sosyal medya hesaplarını yönetecek
  • Eşitlik, Adalet, Kadın Platformunun bileşenleri ve üyelerinden oluşan topluluğun gelişmesine destek olacak
  • Çözüm önerileri geliştirmek üzere uzmanlar, aktivistler ve basının katılımı ile toplantılar düzenleyecek
  • Her yıl bir Eşitlik Adalet Kadın Zirvesi organize edecek
  • Uluslararası örgütler, aktivistler ile iş birliği geliştirecek
  • Geniş kitlelere ulaşmak üzere kampanyalar, etkinlikler organize edecek
  • Platformun ihtiyacı olan maddi kaynakları geliştirecek

Yüzyıllardır süren kadının eşitlik ve adalet mücadelesinde yeni bir adım yeni bir soluk olacak.Eşitlik, Adalet, Kadın Platformu yatay ve kolektif bir yapı.

Platform hepimizin.
Düşüncelerimizi paylaşacağız
Dayanışmamızı çoğaltacağız.
Birlikte Değiştireceğiz.
Sevgi ve dayanışma ile….

Gülseren Onanç
Eşitlik, Adalet, Kadın Platformu Koordinatörü

*Yazıda faydalanılan tablo, Çiçek Tahaoğlu’nun Bianet’te yayınlanan yazısından alınmıştır. “Kadınların Sadece Yüzde 5’i İlk Sıradan Aday Gösterildi” isimli yazıya ulaşmak için tıklayınız

avatar
  Kaydol  
Bildir
28 Mayıs 2018