“Matematikçilerin Nobeli” Abel Ödülü’nü Kazanan İlk Kadın Biliminsanı

76 yaşındaki Karen Keskulla Uhlenbeck, dünyanın en prestijli matematik ödülü olarak kabul edilen Abel Ödülü’nü almaya hak kazanan ilk kadın olarak tarihe geçti.

Fotoğraf: Princeton.edu

Norveç Bilim ve Edebiyat Akademisi, bu yılki Abel Ödülü’nü Austin Texas Üniversitesi’nden emekli profesör Karen Uhlenbeck’e verdiğini açıkladı. Ödül, Uhlenbeck’in çalışmalarının analiz, geometri ve matematiksel fizik alanına yaptığı katkılar dolayısıyla verildi.

Beş üyeli ödül komitesinde görev yapan Princeton Üniversitesi’nde matematikçi profesörü Sun-Yung Alice Chang, “Kimsenin yapmayı düşünmediği şeyleri yaptı ve matematik dalının temellerini attı,” sözleriyle Uhlenbeck’i kutladı.

Bilimde ve matematikte toplumsal cinsiyet eşitliğinin güçlü bir savunucusu olan Uhlenbeck, “matematik alanının en prestijli ödülü” olarak nitelendirilen Abel’i kazanan “ilk kadın” unvanını elde etti.

Fotoğraf: Andrea Kane/Institute for Advanced Study

21 Mayıs’ta Oslo’da düzenlenecek bir seremoni ile takdim edilecek olan ödül, 6 milyon Norveç kronu ($704.000) değerinde.

Matematik alanında Nobel Ödülü verilmediği için bu alandaki en prestijli ödül, dört yılda bir, 40 yaşın altındaki biliminsanlarına verilen Fields Madalyaları’ydı. Maryam Mirzakhani, 2014 yılında Fields Madalyası alan ilk ve tek kadın olmuştu. Adını, Norveçli matematikçi Niels Hendrik Abel’den alan Abel Ödülü ise daha çok Nobel Ödülleri standardında kabul ediliyor ve 2003 yılından bu yana, matematik alanındaki önemli gelişmeleri ön plana çıkarmak adına her yıl veriliyor.

Dr. Uhlenbeck 30’lu yılların sonunda akademik makalelerini yayınlamaya başladı. Prensip olarak, Fields Madalyaları’nı almaya hak kazanması gerekirdi ancak Uhlenbeck’in fikirlerinin yayılması zaman aldı. Dr. Uhlenbeck 1983’te 41 yaşında, MacArthur Bursu alarak daha geniş kitlelerce tanınmaya başladı. 1990 yılında, uzun yıllar erkek konuşmacıların ağırlıkta olduğu Uluslararası Matematik Kongresi’nde konuşma yapan ikinci kadın oldu.

Kazandığı bursla fizik alanında çalışmalara başlayabildi ve Instantons ve 4-Manifold Topology adlı kitabı yazdı.

Bilim ve mühendislik dünyasındaki cinsiyet eşitsizliği konusunda farkındalığı artırmak ve kadınların temsilini araştırmak için Ulusal Araştırma Konseyi planlama grubuna katılan Uhlenbeck, matematikte onun izinden gelen kadınlar için bir rol model olduğunu söylüyor: “Şimdi geriye bakınca çok şanslı olduğumu fark ediyorum. Akademi’de bir kadın olarak var olmayı başaran bir kuşağın ön saflarındaydım.”

Kariyeri boyunca akademide bir kadın olduğunu çok hissettiğini ifade eden Uhlenbeck’in rol modeli ise  60’lı ve 70’li yılların ünlü Amerikalı şef, yazar ve televizyon programcısı Julia Child.

Kaynak: New York Times

avatar
  Kaydol  
Bildir
22 Mart 2019