Tüm Dünyaya İlham Veren 15 Yaşında Bir İklim Aktivisti: Greta Thunberg

15 yaşındaki İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg, Stockholm’de başlattığı ve Avrupa’ya dalga dalga yayılan protesto hareketiyle, dünyanın en etkili gençleri arasında gösteriliyor.

Fotoğraf: CNN

Son 200 yılın en sıcak yaz mevsimini yaşayan ve orman yangınlarıyla kasıp kavrulan İsveç’te, Greta isminde bir genç kız, ülkesinin iklim değişikliği politikalarını yetersiz bulduğu gerekçesiyle bir eylem başlattı. Eylül ayında seçimlere kadar her gün okula gitmeyerek İsveç Parlamentosu önünde pankartıyla oturan Greta, ailelerin ve öğretmenlerin şaşkın bakışları altında protestosunu sürdürdü. Stockholm’deki bir grup öğrencinin ve öğretmenlerin destek verdiği eylem süresince Sosyal İşler Bakanı, Sol Parti Başkanı ve birçok parlamento üyesi de Greta’yla konuşmaya geldi.

Kısa sürede dünyanın ilgisini çeken bu eyleme, Almanya ve Avustralya’dan gençler de karşılık verdi. Berlin’de yüzlerce öğrenci okul grevine çıkarken, Avustralya’da binlerce öğrenci politikacıların iklim değişikliğini olağanüstü bir hal olarak ele almaları ve kömür ocaklarının kapatılması için okulu boykot etti.

Avustralya Başbakanı Scott Morrison, hükümetin iklim değişikliği sorunu konusunda çalıştığını söyleyerek öğrencilerin eylemini eleştirdi. Greta ise Avustralyalı öğrencilerin yanında durup Morrison’a cevap vermekte gecikmedi: “Üzgünüm Sayın Başbakan. Buna boyun eğmiyoruz.”

Kendisini “radikal iklimci” olarak tanımlayan Greta, 11-12 yaşlarında iklim sorunuyla ilgilenmeye başlamış. İklim değişikliğiyle ilgili birçok araştırma okuduktan sonra depresyona girmiş. İki ay boyunca konuşmayı ve yemeyi reddeden Greta’ya, Asperger sendromu ve seçici dilsizlik teşhisi konmuş. Teşhisten sonra artık sadece gerekli gördüğünde konuşmaya başlayan Greta’nın sessizliğini bozduğu en önemli konulardan biri ise iklim değişikliği.

Konuyla ilgili okudukça daha da endişelenen Greta, kaygı duymanın bir adım ötesine geçerek bir değişim yaratmak kolları sıvamış. Okul grevi yapmaya karar vermesini şöyle açıklıyor: “Okulda neyi kaçırıyorum? Orada ne öğreneceğim? Olgular ve gerçekler birşey ifade etmiyor artık. Politikacılar bilim insanlarını dinlemiyor; o zaman ben ne öğreneceğim ki?”

Fotoğraf: Mitti.se

Thunberg’in protestosu İsveç’in çevre politikalarını takip edenler için kafa karıştırıcı gelebilir. Çevre dostu bir ülke olmasıyla nam salan İsveç, bu yıl onayladığı iklim kanunuyla 2045’e kadar karbon salımını sıfıra indirmeyi taahhüt etmişti. Ülke böylece, 2015 Paris İklim Anlaşması hedeflerini de aşmayı amaçlıyordu. Ancak Greta’ya göre bu çok geç ve yetersiz bir hamle. Hedeflere çok daha önce ulaşılması gerek. Genç aktivist, İsveç’in en büyük karbon ayak izine sahip ülkelerden biri olduğunu söylüyor.

Güneş panelleri ya da rüzgar enerjisiyle iklim değişikliğinin önüne geçilebileceğine dair pozitif düşüncelerin artık işe yaramadığı görüşünde Greta. Bunun için de haklı bir sebebi var: Düşmeyen emisyon oranları. “Umuda ihtiyacımız olsa da, asıl önceliğimiz eyleme geçmek olmalı,” diyor Greta. “Eyleme geçersek, umudun her yerde olduğunu göreceğiz.” (Greta’nın TEDx konuşmasının tamamını burada bulabilirsiniz.)

Polonya’nın Katowice kentinde yapılan İklim Zirvesinde BM Genel Sekreteri ve dünya liderlerine seslenen 15 yaşındaki iklim aktivisti Greta, gezegenin ısınmasını 1.5 derecede sınırlı tutmak için derhal harekete geçilmesi gerektiğini ifade ediyor. Tükenmekte olan canlılar sebebiyle Altıncı Büyük Yokoluş’ta olduğumuz konusunda uyaran Greta’ya göre, başta Paris İklim Anlaşması’na taraf olan ülkelerin 6-12 yıl için emisyon hızını sıfıra indirmesi, petrolün yerde kalmasını sağlayacak yasaları çıkarması hedeflenmeli.

Tek başına bir farkındalık başlatan ve tüm dünyada giderek yayılan iklim eylemlerine öncülük eden Greta’ya kulak verenlerin sayısının giderek arttığı belirtiliyor. Örneğin İsveç’teki Yeşiller Partisi, ‘çok sıcak’ geçen yazın etkisiyle iklim değişikliğin daha iyi kavranması ve Greta’nın yarattığı farkındalık sayesinde desteğini artırmış. Yeşiller Partisi’nden Janine Alm Ericson, Greta’nın cesaret ve kararlılığından ilham aldığını ifade ediyor.

Greta ise politikacılardan umudunu kesmiş durumda. İklim Zirvesi’nde yaptığı kapanış konuşmasında da bunu açıkça dile getirdi: “Politik olarak neyin mümkün olduğunu konuşmak yerine yapılması gerekenlere odaklanmadığınız sürece umut yok. Bir krizi kriz olarak ele almadığımız sürece çözemeyiz. Fosil yakıtları yerin altında bırakmamız ve dürüstlüğe odaklanmamız gerekiyor. Ve bu sistemin içinde çözümlerin bulunması imkansız , belki de sistemin kendisini değiştirmemiz gerekiyor. Buraya umursasınlar diye dünya liderlerine yalvarmaya gelmedik. Bizi geçmişte görmezden geldiniz ve yine görmezden geleceksiniz. Bahanelerimiz tükendi ve zamanımız da tükeniyor. Buraya hoşunuza gitse de gitmese de değişimin geleceğini haber vermeye geldik. Gerçek güç insanlara aittir.” (Konuşmanın tamamını burada bulabilirsiniz)

İklim krizini çözmek için son 12 yılın içindeyiz. Greta’nın da dediği gibi, “Krizi çözmek için, krize kriz gibi davranmak gerek.” Son yılların en büyük sivil toplum isyanlarından birini başlatan Greta, eylemini sonlandırmak niyetinde değil. İsveç Paris Anlaşması’yla tamamen uyumlu hale gelene kadar, her cuma parlamento binasının önünde oturacağını söylüyor. Bundan sonra neler olacağını hep birlikte göreceğiz.

Greta bizim mücadelemize de ilham verdi umut oldu. Kendisine minnet borçluyuz.

avatar
  Kaydol  
Bildir
26 Aralık 2018