2007’den bu yana edebiyat dünyasındaki başarıları desteklemek amacıyla Duygu Asena anısına verilen “Kadının Hâlâ Adı Yok” Roman Ödülü’ bu yıl Son Bakış adlı romanıyla Irmak Zileli’nin oldu.
Fotoğraf: Artfulliving
Feminist yazar ve gazeteci Duygu Asena anısına 200 yılından bu yana verilen Duygu Asena Roman Ödülü bu yıl, Son Bakış adlı romanıyla Irmak Zileli’ye verildi.
Başkanlığını Doğan Hızlan’ın üstlendiği seçici kurulda Filiz Aygündüz, Asuman Kafaoğlu Büke, İhsan Yılmaz, Sibel Oral ve geçen yılın ödül kazanan yazarı Gaye Boralıoğlu yer aldı.
Jüri ödül gerekçesinde; ‘kültürel farklılıkları ve sınıf çatışmalarını iki kadın karakterin farklı kimlik ve kişilikleri üzerinden akıcı bir dille aktarabilen’ Irmak Zileli’nin ‘Son Bakış’ adlı romanını ‘edebi yetkinliği ve anlatı biçimi bakımından’ oy çokluğuyla ödüle değer gördüğünü açıkladı.
Irmak Zileli, 2019 yılında Everest Yayınları’nca okura sunulan kitabında genç bir kadının ölüme yaklaşmakta olduğu son birkaç dakikasından hareketle, geriye doğru hayatlar ve kuşaklar boyunca aktarılan bakışların izini sürüyor.
Zileli, ödülle ilgili duygularını şu sözlerle aktardı:
“Türkiye kadın hareketi Duygu Asena’ya çok şey borçlu. Kadınların uğradığı haksızlıkların duyulmasını sağlayan, kadınlara cesaret veren Duygu Asena’yı şükran ve saygıyla anıyorum. Duygu Asena “Kadının adı yok” diyerek, kadınların yok sayılmışlığına vurgu yapmıştı. Fakat bu katı gerçeği kitap kapağına taşıyarak da kadınların varlığını hatırlatmış, bu yok sayılmaya itirazını yüksek sesle dile getirmişti.
Bugün adı olmayanların, yok sayılanların sadece kadınlar olmadığını biliyoruz. Kadınların yolu bütün ötekileştirilenlerin mücadelesiyle kesişmiş durumda. Eşcinselin, trans bireyin de adı yok. Yoksulun, evsizin de adı yok. Ve göçmenin de adı yok. Doğup büyüdüğü topraklardan ve ailesinden savaş, yoksulluk, açlık yüzünden kopup gelen insanların da adı yok.
‘Son Bakış’ta Tina’nın hikâyesini anlattım. Gürcü, bakıcı, göçmen deyip geçtiğimiz ama isimlerini bir türlü ezber edemediğimiz insanların hikayesini anlatarak bir yerde isimsiz bırakılmanın ne demek olduğunu anlamaya çalıştım. Bir eşyaymışçasına yanından geçip gittiğimiz, sadece hayatlarımızdaki işleviyle tanımladığımız bu insanların bir hikayeleri olduğunu hatırlatmak istedim.
Duygu Asena’nın “Kadının adı yok” diyerek açtığı kapıdan girdim. Çatıdan düşen ve ölmek üzere olan Tina’nın zihninden hikayesini okurken çağlar boyu iktidarlar tarafından ruhumuza kazınan korkunun nasıl öldürücü olabileceğini fark edelim istedim.
‘Son Bakış’ın Duygu Asena Roman Ödülü’nü almış olması bu yüzden benim için çok anlamlı. Dilerim ki ‘Son Bakış’, adsız bırakılanların, yok sayılanların sesine ses olan edebiyat okyanusunun damlalarından biri olmaya hak kazanmıştır.”
Irmak Zileli hakkında
1978 yılında İstanbul’da doğdu. Sosyal Antropoloji öğrenimi gördü. Televizyon ve dergilerde muhabirlik yaptı. Roman Kahramanları dergisinin kuruluşunda görev aldı ve ilk 6 sayı yayın yönetmenliğini yürüttü. 2006 yılından beri dergilerde ve gazetelerin kitap eklerinde eleştiri ve değerlendirme yazıları yazıyor. 2007-2017 tarihlerinde editörlüğünü yaptığı Remzi Kitap Gazetesi’ndeki “Devrik Cümle” adlı köşesi 2017 itibarıyla K24 web sitesinde okurla buluşmaya devam ediyor.
Zileli’nin “Tuhaf Karşılaşmalar” başlığı altında toplanan hikâyeleri aylık Tuhaf dergisinde okurla buluşuyor. Ayrıca Irmak Zileli, on8kitap.com internet sitesinde meydandaki bir bozuk saatin gözünden hikâyeler anlatmaya devam ediyor.
Zileli’nin basılmış eserleri arasında Eşik (2011, 2012 Yunus Nadi Roman Ödülü), Gözlerini Kaçırma (2014) ve Gölgesinde (2017) romanlarının yanı sıra Bayram Çocukları (2004) isimli bir araştırma ve Halit Refiğ ile söyleşilerinden oluşan Doğruyu Aradım Güzeli Sevdim (2009) başlıklı kitabı bulunuyor.
