Bilim insanı Canan Dağdeviren ve ekibi, giyilebilir ultrasonlu tarayıcı içeren elektronik sütyen ile meme kanserini erken teşhis edecek bir cihaz geliştirdi. Dağdeviren bu proje için ilhamını, meme kanseri nedeniyle hayatını kaybeden halası Fatma Çalışkanoğlu’ndan aldığını söyledi.
“Bu aleti tüm kadınlara ithaf ediyorum, yalnız değilsiniz.”
ABD’de Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nde (MIT) görev yapan bilim insanı Canan Dağdeviren ve ekibi, meme kanserini erken teşhis edebilecek sütyene takılabilen bir ultrason tarayıcı tasarladı.
Dağdeviren bu proje için ilhamını, düzenli olarak kanser taramaları yaptırmasına rağmen 49 yaşında ileri evre meme kanseri teşhisi konulan ve 6 ay sonra hayatını kaybeden halası Fatma Çalışkanoğlu’ndan aldığını söyledi.
O zamanlar MIT’de doktora sonrası araştırmacı olan Dağdeviren, teyzesinin başucunda, sütyene yerleştirilebilecek ve meme kanseri açısından yüksek risk altındaki bireylerin daha sık taranmasını sağlayacak bir teşhis cihazının kaba bir şemasını çizdi.
Düzenli olarak yapılan mamografiler arasında gelişen meme tümörleri, tüm meme kanseri vakalarının yüzde 20 ila 30’unu oluşturuyor ve bu tümörler rutin taramalar sırasında bulunanlardan daha agresif olma eğiliminde oluyor.
Dağdeviren, “Amacım mamografiler arasında gelişen kansere yakalanma olasılığı en yüksek olan kişileri hedef almak. Daha sık taramalarla hedefimiz hayatta kalma oranını yüzde 98’e kadar çıkarmak” dedi.
Meme kanseri teşhisinde büyük kolaylık sağlayacak elektronik sütyen, tüm memenin ultrason filmini sadece birkaç saniye içerisinde çekiyor ve meme kanseri belirtilerini ortaya çıkarabiliyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı Doç. Dr. Dağdeviren, “Ultrason teknolojisinin formunu evinizde kullanabileceğiniz şekilde değiştirdik. Taşınabilir, kullanımı kolay ve meme dokusunun gerçek zamanlı, kullanıcı dostu bir şekilde izlenmesini sağlıyor” dedi.
“Yalnız değilsiniz”
Araştırmacılar cihazı giyilebilir hale getirmek için bal peteği benzeri açıklıkları olan esnek, 3D baskılı bir yama tasarladı. Bu yama, mıknatıslar kullanılarak, ultrason tarayıcısının cilde temas etmesini sağlayan açıklıklara sahip bir sütyene takılabiliyor. Ultrason tarayıcı, altı farklı konuma hareket ettirilebilen küçük bir izleyicinin içine yerleştirilerek tüm göğsün görüntülenmesine olanak tanıyor. Tarayıcı ayrıca farklı açılardan görüntü almak için döndürülebiliyor ve çalıştırmak için herhangi bir özel uzmanlık gerektirmiyor.
Dağdeviren, bilim dünyasında çığır açan sütyeni Instagram hesabından “Bu calısmayi, Fatma Teyzem son 12 gününü yaşarken hasta yatağında birlikte hayal edip tasarlamıştık ve artık hayalin ötesine geçip milyonlarca kadının hayatına dokunabilecek. Bu aleti tüm kadınlara ithaf ediyorum; yalnız değilsiniz” sözleriyle duyurdu.