“Kadınların Gücüne Güvenmeliyiz”: Afgan Kadınlarla Dayanışmanın Yolları

Taliban’ın 20 yıl aradan sonra yeniden ülke yönetimin ele geçirmesiyle birlikte Afganistan’da kadınlar ve çocuklar, kazanılan hakların kaybedilmesi ve can güvenliklerinden endişe duyuyor.

Can güvenliklerinden endişe eden ve sınırlı da olsa son yıllarda kazandıkları özgürlüklerinin kaybetme riskiyle karşı karşıya olan Afgan kadınların yardım çağrıları devam ediyor.

Günlerdir devam eden bu çağrılara sessiz kalmamak için Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), Afganistan’daki kadınlarla dayanışma yollarının konuşulduğu çevrimiçi bir toplantı düzenledi.

Toplantıya, ABD, Kanada, Hindistan, İran, Brezilya, Almanya, Türkiye ve Afganistan‘dan 300’ü aşkın feminist, aktivist ve gazeteci katıldı.  Toplantıya katılan kadınlar “küresel bir kadın dayanışması örgütlemenin aciliyeti” konusunda fikir birliğine vardı.

“Direnenlerin yanında olmalıyız”

Toplantıda ilk konuşmayı Hindistan’da örgütlü Jagori Grameen’in kurucusu Abha Bhaiya yaptı. Bhaiya, güncel durumu değerlendirdiği konuşmasında şu açıklamalarda bulundu:

ABD’nin Afganistan’dan çekilmesi planlıydı. Çeşitli görüşmeler yaptılar. Afgan halkının kaderini, özgürlüğünü, kadınların ve çocukların özgürlüğünü Taliban’a terk ettiler. Bu noktada etik olmayan bir ideoloji var hepimiz biliyoruz. Din adına hukuksuzca silah kullanıyorlar… İnsanlar mücadele ediyorlar biz de onlarla birlikte olmalıyız.”

Afganistan’da son Taliban yönetiminden sonra kadın haklarında oldukça fazla ilerleme olduğunu kadınların mücadele ederek birçok kazanım elde ettiğini aktaran Bhaiya şimdi bu kazanımların akıbeti konusunda endişelerini şu cümlelerle ifade etti:

“Son 20 yılda ilerlemeler de oldu, sahada birçok kadın grubu; kadın hakları, özgürlük ve Afganistan halkının kurtuluşu için mücadele etti ve kazanımlar elde etti. Anayasanın kurulması, kadınlar için kurulan komisyon bunlardan bazıları. Yoksulluk ve işsizlik ve birçok insanın savaş mağduru olarak hayatına devam etmesi, uzuvları kopan birçok kişinin olduğu bir ülkeydi Afganistan ve kadınlar birçok çalışma yaptılar kadın komisyonunda aktif rol aldılar ancak şimdi bu kazanımlar geriye gidecek.”

“Kadınlar dünyanın hiçbir yerinde güvende değil”

Kadınların dünyanın hiçbir yerinde tam anlamıyla güvende olmadığını tüm ülkelerde kadınlar ve LGBTİ+’lar için olumsuz uygulamalar ve söylemlerin var olduğunu ifade eden Abha Bhaiya “Türkiye’de de bununla karşılaşıyoruz, Pakistan, Hindistan, Bangladeş, Filipinler’de de kadınlar bunları yaşıyor. Ancak kadınlar birçok ülkede çeşitli stratejilerle mücadele etti bütün bunları birleştirmeliyiz aslında. Tüm ülkelerde kadınlar şunu söylüyor “Biz sesimizi yükselteceğiz’ diyor” dedi.

İkinci konuşmacı olan Afgan Mülteciler Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği Başkanı Dr. Zakira Hekmat ise Afganistan’da yıllar önce okuduğu ilkokulun Taliban tarafından ateşe verildiğini anlattı: “Babam hiç barış yüzü görmedi, ben görmedim, çocuğum da görmüyor. Nesillerden nesile biz savaş mağduruyuz”

Toplantıda, başta kadın ve kız çocuklarının yaşam ve özgürlüklerinin tehlike altında olduğu ifade edilirken, Taliban kadar Afganistan’da yaşayan özellikle kadın ve çocukları Taliban’la baş başa bırakan ülkelerin de protesto edilmesi gerektiği ifade edildi.

Kadın aktivistlerin hayatı tehdit altında 

Etkinliğe katılıp söz alan bir başka isim ise Afganistanlı Kadın Aktivist Naija’ydı. Naija, Afganistan’da kadınların kendi haklarının farkında oldukları ve bunlar için mücadele ettiklerini şimdi ise onlar için endişeli olduğunu söyledi: “Kanada ve Amerika kendi insanlarını geri getiriyor ancak kadın aktivistlerin hayatı tehdit altında olmalarına rağmen kimse yardım etmiyor. Hapishanelerin açıldığını ve kadına karşı şiddet faillerinin de serbest bırakıldığını duydum, savunma avukatlarının baskı altına alındığını, kadın haklarını destekleyen aktivistlerin tehdit altında olduğunu duyuyorum. Kadınlar uluslararası camia bizi dinlemiyor artık diyor ve umutlarını kaybetmiş durumda. 20 yıl boyunca çalıştık kadın hakları için, kadın bakanlığı için, şiddete karşı yıllarca mücadele ettik, şimdi sesimizi daha da yükseltmeliyiz ve bu sırada Amerika’yı da baskı altına almalıyız.”

“Hükümetlere değil kadınların gücüne güvenelim”

Kadınlar, hükümetlere değil kendi güçlerine ve dayanışma ağlarına güvendiklerini, bir an önce harekete geçilmesi gerektiğini, büyük mücadelelerle elde edilen kazanımlardan vazgeçmeyeceklerini ifade ettiler ve kadın hareketinin hayati önemini vurguladılar.

Toplantılara bundan sonra da devam edileceği kaydedilerek, Afgan kadınlarla dayanışma gösterileceği ve bir yandan da ivedilikle kadınların küresel eylem birliğini oluşturmak için çalışma kararı alınarak sona erdi.