Prof. Dr. Zehra Sayers’e 2019 Bilimde Diplomasi Ödülü

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Zehra Sayers, ABD Bilimde İlerleme Derneği tarafından ‘Bilimde Diplomasi Ödülü’ne layık görüldü.

Prof. Dr. Zehra Sayers, Ortadoğu’da 20 yıllık çalışmayla kurulan CERN benzeri ‘SESAME’ adlı laboratuvarda İsrail-İran, Türkiye-Güney Kıbrıs gibi siyasi bir platformda aynı çatı altında bir araya gelmesi çok zor olan ülkeleri bilim için buluşturan bir biyofizikçi.

Prof. Dr. Zehra Sayers, bu çalışmalarıyla dünyanın önde gelen bilim kuruluşlarından ‘Amerika Bilimde İlerleme Derneği’ (AAAS) tarafından ilk kez bir Türk bilim insanına verilen ‘Bilimde Diplomasi Ödülü’ne layık görüldü. Sayers geçtiğimiz yıl da Akdeniz bölgesinde, ileri düzeyde bilim yapan bilim insanlarına ya da gruplara verilen Rammal Ödülü’nün sahibi olmuştu.

Bilim dünyasında son derece saygın bir yere sahip olan Amerikan Bilimde İlerleme Derneği (AAAS) 2019 Bilimde Diplomasi ödülünü bu yıl SESAME’nin kurularak geliştirilmesinde büyük katkıları olan beş bilim insanına verdi.

Hürriyet’ten İpek Yezdani’ye konuşan Sayers, bu ödülü alanlar arasında tek Türk ve kadın olanın kendisi olduğunu ifade ediyor: “Diğerleri İngiliz, Alman, İsrailli ve Ürdünlü dört erkek araştırmacı. Ben de bu ödülü SESAME çalışanları adına alacağım.”

Türkiye’nin bu projede başı çeken ülkelerden biri olduğunu ve kurucu üye olarak söz sahibi olduğunu ifade eden Sayers, laboratuvardaki çalışmaların önemini şöyle anlatıyor: “Sinkrotron ışığı arkeolojiden tıbba, çevre bilimlerinden farmakolojiye kadar birçok alanda ileri düzeyde araştırma yapma imkânı sağlıyor. Örneğin bununla vücudumuzdaki moleküllerin üç boyutlu yapısına bakmak mümkün. Bu laboratuvar, Ortadoğu’da bilimin ilerlemesi için çok önemli bir aşama. Ortadoğu adeta kaynayan bir kazan, bu bakımdan farklı ülkelerden insanların bilim yoluyla yakınlaşması için çaba göstermek de çok önemli.”

Prof. Dr. Zehra Sayers kimdir?

Prof. Dr. Zehra Sayers, Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi kurucu öğretim üyelerinden olup 2010 yılından bu yana Temel Geliştirme Direktörlüğü görevini de yürütüyor.

Lisans derecesini Fizik dalında Boğaziçi Üniversitesi’nde, doktorasını Londra Üniversitesi’nde Biyofizik alanında tamamlayan Profesör Sayers, daha sonra Açık Üniversite, Oxford’da ve Uppsala Üniversitesi’nde doktora sonrası araştırmacı olarak çalıştı.

1985 yılında Almanya’da Avrupa Moleküler Biyoloji Laboratuvarının (EMBL) Hamburg’daki laboratuvarına ilk kadın kadrolu araştırmacı olarak katılarak senkrotron X-ışınımının biyolojik moleküllerin yapı çalışmalarında kullanımının öncüleri arasına girdi.

Almanya’da çalıştığı sırada Hamburg Üniversitesinde ‘Habilitation (Doçent)’ unvanını alan Profesör Sayers, araştırmalarında proteinlerin üç boyutlu yapıları ve işlevleri arasındaki ilişkilerin senkrotron ışınımı yöntemleri yardımıyla incelenmesi üzerine yoğunlaştı. Sabancı Üniversitesinde 2000 yılında başlattığı çalışmalarla Türkiye’de rekombinant protein üretimi, protein kimyası analizleri ve proteinlerde üç boyutlu yapı deneysel çalışmalarına öncülük edip, bu alanlarda çok sayıda öğrenci yetiştirdi. Temel Geliştirme Direktörlüğü’ne başladıktan sonra da Sabancı Üniversitesi’nde çekirdek eğitim programı ve yeni pedagojik yaklaşımların tasarımı ve uygulanması üzerine çalışmalar da yürüttü.

Uluslararası arenada da etkin olan Profesör Sayers, 2001 yılından bu yana Ürdün’deki Orta Doğu Senkrotron Işınımı Deneysel Bilim ve Uygulamaları (SESAME) Laboratuvarının Bilimsel Danışmanlık Komitesi Başkanlığını yapmış, bu laboratuvarın tasarım aşamasından çalışmaya başlamasına kadar olan süreçte yönlendirici rol oynadı. Ayrıca Stanford Senkrotron Işınımı Laboratuvarı (SSRL), Fransız ve Belçika Ulusal Bilimsel Araştırma Kurumları için hakemlik, Türk Hızlandırıcı Merkezi Projesi (THM) Uluslararası Bilimsel Danışmanlık Komitesi ve EMBL Hamburg Proje Değerlendirme Paneli üyeliği gibi çeşitli uluslararası oluşumlarda da görev aldı. Bilimsel çalışmaları, İsveç Doğa Bilimleri Araştırma Konseyi, TUBİTAK, Avrupa Moleküler Biyoloji Organizasyonu (EMBO), UNESCO, Jülich Araştırma Merkezi gibi kurumlarca desteklenen Profesör Sayers’in yayımlanmış çok sayıda çok sayıda makalesi bulunuyor.

 

avatar
  Kaydol  
Bildir
20 Şubat 2019