Derin Yoksulluk Ağı’nın araştırmasına göre, Türkiye’de kadınların yüzde 82’si hijyenik pede erişemiyor. Türkiye’de regl ürünlerine bir yıl içinde gelen yüzde 51’lik zam kadınların tepkisini çekiyor.
Ped ve tampon gibi hijyen ürünlerine gelen zamlara ve bu ürünler üzerinden alınan yüzde 18 KDV’ye yönelik eleştiriler sürüyor.
TÜİK verilerine göre, geçtiğimiz yıl aralık ayında birim fiyatı 0,6692 TL olan hijyenik pedler, bir yılda yüzde 51,04 zamlandı. Buna göre 2021 Aralık ayında pedlerin birim fiyatı 1,0561 TL oldu ancak marketlerde hijyenik pedlerin birim fiyatı 2 TL’yi aşıyor.
Derin Yoksulluk Ağı’nın 103 aileyle derinlemesine görüşmeler yaparak gerçekleştirdiği araştırmanın sonuçlarına göre, kadınların yüzde 82’si hijyenik pede erişemiyor.
“Yaprağın üzerine toprak koyulduğunu duyuyoruz”
Türk Tabipleri Birliği (TTB) Yüksek Onur Kurulu üyesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Irmak Saraç, ANKA Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada, “Geçici tarım işçilerinde, emicilik sağlamak için yaprağın üzerine toprak koyduklarını duyuyoruz. Bu ürünlerin normal şartlarda devlet tarafından karşılanması, yüzde 18 KDV ile bunların lüks tüketim gibi satılmıyor olması lazım” diyerek şunları ifade etti:
“Bir kadın üreme çağında her ay regl görüyor, bunları kullanmaya ihtiyacı var. Ped, tampon kullanmayıp menstruel kap kullanan kadınlar da var, çevreye duyarlı. Bunların fiyatları da çok pahalı, kolay ulaşılabilir ürünler değil. Doğum kontrol hapları da çok pahalı. Burada bütüncül olarak baktığımızda kadının regl döngüsüne yönelik ürünlerin çok pahalı olduğunu görüyoruz. Böyle olmaması gerekiyor. Bu ürünlerin normal şartlarda devlet tarafından karşılanıyor olması lazım. Yüzde 18 KDV ile bunların lüks tüketim gibi satılmıyor olması lazım. Avrupa’daki bazı ülkelerde okullarda dağıtılıyor, bazı büyük firmalar çalışanlarına ücretsiz veriyor. Bunun örnekleri çoğaltılmalı.”
11 ülkede ped ve tampon ücretsiz
İsviçre 2020’de İsviçre, ped ve tamponu ihtiyacı olan herkese ücretsiz sağlayan ilk ülke oldu. Avustralya merkezli uluslararası eğitim ve savunuculuk örgütü Global Citizen’ın derlemesine göre, 11 ülkede ped ve tampon ücretsiz. Yeni Zelanda, Botsvana, Güney Afrika ve Uganda gibi bazı ülkelerde ise okullarda kız öğrencilere pedler ücretsiz dağıtılıyor.