Ay başında ABD’de etkisini gösteren, “Dorian” ismiyle anılan kasırga, 1970’lerde kasırgalara kadın ismi verilmesine karşı çıkan feministler olmasaydı, muhtemelen Danielle, Dana, Dorothy Kasırgası olarak adlandırılacaktı. Cinsiyetçi kasırga adlandırma sisteminin değişmesini sağlayan ABD’li kadın hakları aktivisti Roxcy Bolton’un ilham verici hikayesini yazdık.
İngilizcede kasırgalara verilen isimler hep tartışmalı olmuştur.
Florence, Maria, Katrina, Harvey, Irma ve Jose; Amerika kıtasında son yıllarda etkili olan kasırgalardan bazıları…
Hepsine kadın ismi verilmesi akıllara şu soruyu getiriyor: Dünyanın farklı yerlerinde meydana gelen kasırgaların isimleri nasıl belirleniyor? Kasırgalara genelde neden kadın ismi veriliyor?
Yaşanan doğal afetler çoğunlukla gerçekleştiği yer ile anılıyor. Ancak her yıl birden fazla yaşanan kasırgaları karıştırmamak için tropik fırtınalara insan ismi verme geleneği, ilk kez 19’uncu yüzyıl sonlarında meteorolog Clement Lindley Wragge tarafından Avustralya’da başlatılıyor. İsimler de genellikle Polinezya ve Yunan mitolojisinden seçiliyor.
Kasırgalar için kadın isimleri seçiliyor
ABD de bu gelenekten esinlenerek, kasırgalara isim vermeye başlıyor. Her ne kadar kasırgalara hem kadın hem de erkek isimleri verilmesi üzerine talepler olsa da, 1950’lerin başında ABD Ulusal Meteoroloji Dairesi kasırgalar için kadın isimleri kullanmaya başladı.
Kasırgalara verilen kadın isimlerine, “kışkırtıcı”, “flörtöz” “dengesiz” gibi kasırganın etkileri anlatan cinsiyetçi ifadeler de eşlik etmeye başladı.
Feministler karşı çıktı
70’lerde büyüyen kadın hareketiyle beraber feminist gruplar, fırtınalara yalnızca kadın isimleri verilmesinin yanlış olduğunu savunarak isim listesinin değiştirilmesini talep etti. İsimlendirmeye karşı çıkanların başında ABD’nin ilk tecavüz sonrası tedavi ve sığınma merkezini kurmasıyla bilinen ABD’li kadın hakları aktivist Roxcy Bolton geliyordu.
Bolton, kadın isimlerinin bir doğa “felaketiyle” eşleştirilmesinin onur kırıcı ve cinsiyetçi olduğunu düşünerek, hava durumu sunucularından bu isimleri kullanmamalarını talep etti.
Bolton ve Washington, D.C. merkezli feminist bir örgüt olan Ulusal Kadın Örgütü, 1969’da bir araya geldi ve kasırga isimleri konusunu 1970 gündemine ekledi.
1970 yılında Bolton, Ulusal Kasırga Merkezi’ne uygulamayı değiştirmelerini talep eden bir mektup yazı ve Ulusal Meteoroloji Dairesi’nin direktörleri ile bir araya geldi.