Cinsiyetçi Olmayan Bir Kitaplık İçin Çocuk Kitapları

Hatice Kapusuz

Cinsiyetçi olmayan çocuk kitabına erişmek oldukça zor. Kitaplarda çoğunlukla başrol erkek karakterlere ait, kadınlar mutfakta, ya da yan rollerde. Çocuklar bu kitaplardaki kahramanlarla özdeşlik kuruyorlar bu yüzden toplumsal cinsiyet eşitliği için aşağıdaki kriterler yardımcı olabilir.

Kitaplarda kahramanın cinsiyet çeşitliliğine dikkat etmek,

Kız ve oğlan çocuklar için hazırlanan, cinsiyet ayrımcılığını pekiştiren kitaplardan uzak durmak,

Masalların olabildiğince eski versiyonlarını tercih etmek,

Kız çocuklar için prenses olmayı öğütleyen tek tip kitaplardan mümkün olduğunca kaçınmak,

Rol dağılımında cinsiyetçi kalıpları tekrar etmeyen kitapları tercih etmek,

Heteronormatif aile yapısının dışındaki örneklere de yer vermek,

Önce haklar

Bu seri kalıpların dışına çıkıyor. Herkesin istediğini yapmaya hakkının olduğunu söylüyor. Kızlar top oynaya bilir, oğlanlar ağlayabilir, anne babalar istediklerini sevebilirler, istedikleri mesleğe sahip olabilirler.

Kız Çocuk Hakları Bildirgesi – YKY

Erkek Çocuk Hakları Bildirgesi – YKY

Baba Hakları Bildirgesi – YKY

Anne Hakları Bildirgesi – YKY

Başrolde kızlar

Yüzyıldır yayınlanan masal ve çocuk kitaplarının sadece %3’ünde baş rolde kadın ve kız kahramanlar yer alıyor. Bu sebeple kız çocuklarına başrol veren kitaplar kitaplıkta mutlaka yer almalı.

Haydut Kızı Ronja – İthaki Yayınevi

Pippi Uzun Çorap – Pegasus Yayınevi

Mavi Kız Uzun Yol – YKY

Kumkurdu – Pegasus Yayınevi

Roller değişince

Prenseslerin çok güzel olduğu ve hep prens beklediği anlatıdan sıkıldıysanız rolleri değiştiren bir kaç kitap:

Kül Prensi – Kuraldışı Yayınları

Prensesler Uslu Durmaz – Pearson

Pamuk Prenses ve 7 Kurbağa

Kül Prensi – Kuraldışı Yayınevi

İsyankar Cadı – Yazılama

Damdaki İnek – Mandolin Yayınevi

Kızlar ve oğlanlar istediği gibi olabilsin diye

Hanım hanımcık kızlar, beyefendi oğlanlar dışında farklı olabilmeyi anlatan kitaplardan birkaç örnek:

Özgür – Taze Kitap

Kıpır Kıpır – Marsık Yayınevi

Ak Kuzu Kara Kuzu – YKY

Moris Micklewhite ve Turuncu Elbise – Güldünya Yayınları

Alev Saçlı Kız – Günışığı Yayınevi

Mercan’ın Kırmızı Saçları – ABM

Başka bir aile mümkün

Kitapların çoğunda kadınların ve erkeklerin mesleklerinden evdeki konumlarına kadar cinsiyetçi bir biçimde görev dağılımı yapılıyor. Bunları değiştiren kitaplarda bazen yalnız bir anne, bazen şiir yazan bir baba karşımıza çıkıyor. İşte bunlardan birkaç örnek:

Benim Annem Başka – Can Çocuk

Annem Uzaya Gidiyor – Günışığı Yayınevi

Eyvah Babam Şiir Yazıyor – Günışığı Yayınevi

10 Çocuklu Bir Baba- Al Midilli

Ejderhalar – Baba – Oğul – YKY

Babam Yanımdayken – KidzR

En güzel benim evim – İş Bankası Kültür Yayınları

Vesta Linea – Büyülü Fener

Canavar Annem – Uçan Balık

Yazının devamına buradan ulaşabilirsiniz.

Kaynak: KaosGL