Frankfurt Kitap Fuarı Filistinli yazar Adania Shibli’nin ödül törenini iptal etti. Organizatörler, romanı onurlandırmaktan geri adım atmalarına gerekçe olarak İsrail-Hamas savaşını gösterdi.
Kararı protesto eden edebiyat ve yayıncılık dünyasından 600 kişi bir protesto mektubu yayımladı: “Frankfurt Kitap Fuarı, bu korkunç ve acımasız zamanlarda Filistinli yazarların edebiyata ilişkin duygu ve düşüncelerini paylaşabilecekleri alanlar yaratma sorumluluğuna sahiptir.”
Frankfurt Kitap Fuarı Filistinli yazar Adania Shibli’nin ödül törenini iptal etti. 18 Ekim’de Frankfurt’ta kapılarını açacak fuarın organizatörleri, Hamas’ın 7 Ekim’de İsrail’e yönelik saldırılarının ardından bir kınama yayımlayarak “İsrail ile tam bir dayanışma” içinde olduklarını bildirdi.
Fuarın programı da Yahudi seslere öncelik verecek şekilde yeniden düzenlendi. Filistinli yazar Adania Shibli’nin ödül töreninin fuar programından çıkarılması fuara ilişkin büyük bir tartışma başlattı.
Shinli’nin Frankfurt Kitap Fuarı’nda, Litprom derneği tarafından verilen LiBeraturpreis edebiyat ödülünü alması bekleniyordu.
Shinli bu yıl “Küçük Bir Ayrıntı” isimli kitabıyla bu ödüle layık görülmüştü. Can Yayınları tarafından Türkiye’de de yayınlanan roman, (İngilizce adı ‘A Minor Matter’) adlı roman, 1949 yılında Filistinli bir Bedevi kızın İsrail askerleri tarafından tecavüz edilip öldürülmesinin gerçek hikâyesini anlatıyor. Romanın Arapça aslından çevrilen Almanca versiyonu 2022’de yayımlanmış, İngilizce çevirisi ise 2020’de Ulusal Kitap Ödülü’ne ve 2021’de Uluslararası Booker Ödülü’ne aday gösterilmişti.
Litprom, “Hamas tarafından başlatılan savaş nedeniyle” yazara ödülünün her sene olduğu ve beklendiği gibi kitap fuarında düzenlenen bir törenle verilmeyeceğini duyurdu.
Dernek, “daha ileri bir tarihte etkinlik için uygun bir format ve ortam” arayacağı güvencesini verirken “Adania Shibli’ye ödül verilmesi hiçbir zaman sorgulanmamıştır” açıklamasını yaptı.
Yazarın yayıncısı Türkiye’deki yayıncısı Can Yayınları kararı kınadı.
Yayıncılardan boykot
Bu karar, edebiyat ve yayıncılık dünyasından 600 kişinin açık bir protesto mektubu yayımlamasına neden oldu.
Tanzanyalı edebiyatçı Abdulrezak Gurnah, Polonyalı yazar Olga Tokarczuk, Kongolu yazar Emmanuel Dongala ve Kanadalı yazar Naomi Klein gibi isimlerin imzasıyla yayımlanan mektupta, fuarın organizatörlerinin “alanı bir Filistinlinin sesine kapattığı” belirtildi.
Mektupta, “Frankfurt Kitap Fuarı, bu korkunç ve acımasız zamanlarda Filistinli yazarların edebiyata ilişkin duygu ve düşüncelerini paylaşabilecekleri alanlar yaratma sorumluluğuna sahiptir” ifadeleri kullanıldı.
Bazı Arap yayıncılık grupları da 5 gün sürecek fuarı boykot edeceklerini açıkladı.
Boykota katılan Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Charjah Kitap Kurumu “kültür ve kitapların halklar arasında diyalog ve anlayışı teşvik etmedeki rolünü” savunduğunu bildirdi.