Bu yıl İtalyan sanatçı Cecilia Alemani’nin küratörlüğünde düzenlenen Venedik Bienali’nin, 127 yıllık tarihinde ilk kez, kadın ve ‘non-binary’ sanatçılar çoğunlukta. “Bu bir seçim değil, bir süreç.”
Venedik Bienali 59. Uluslararası Sanat Sergisi, üretken kariyerlerine rağmen göz ardı edilen sanatçılara dikkat çekerek aynı zamanda toplumsal cinsiyet normları, sömürgecilik ve iklim değişikliği gibi temaları araştırıyor.
İtalya’nın ilk kadın bienal küratörü olan Alemani, bienalde yer alan 200’den fazla sanatçı arasında kadınların ağırlıkta olması “bir seçim değil, bir süreç” olarak tanımlıyor.
‘Maalesef cinsiyet sorununu çözemedik‘
The Associated Press’e konuşan Alemani, “Bugünün en iyi sanatçılarından bazılarının kadın sanatçılar olduğunu düşünüyorum. Ama şunu da unutmayalım ki, Venedik Bienali’nin uzun tarihinde, erkek sanatçıların sayıca üstünlüğü şaşırtıcıydı. Maalesef cinsiyetle ilgili pek çok sorunu hala çözebilmiş değiliz” dedi.
MeToo hareketinin son birkaç yılda getirdiği “radikal değişimlere” rağmen, İtalya’nın hala “çok, çok cinsiyetçi” kaldığını da sözlerine ekledi.
Pandemi döneminde tasarlanan ve Rusya-Ukrayna arasındaki savaş devam ederken başlayan Bienal için Alemani, böyle zor zamanlarda sanatın “yüzeysel” görünebileceğini ancak aynı zamanda Bienal’in on yıllar boyunca “çağdaş sanat dünyasının çok ötesine geçen travmaları ve krizleri de özümseyen ve kaydeden bir tür tarih sismografı” olarak rolünü de akılda tutmak gerektiğini vurguladı.
Füsun Onur: ‘Kadın sanatçılar çok çalışır ama her zaman tanınmazlar’
Venedik Bienali’ne Türkiye’den katılan isim ise 84 yaşındaki Füsun Onur oldu. Güncel ve kavramsal sanatın öncülerinden Füsun Onur’un bienal için hazırladığı yerleştirmesi “Evvel zaman içinde…”, İstanbul Bienali ve İKSV Güncel Sanat Projeleri Direktörü Bige Örer küratörlüğünde Arsenale’deki Türkiye Pavyonu’nda yer aldı.
Onur, Türkiye Pavyonu için ürettiği “Evvel zaman içinde…” başlıklı yeni sergisinde insanların yol açtığı ve gezegenin geleceğini tehdit eden insan odaklı yönetim anlayışına karşı birleşerek mücadele eden bir grup fareyle kedinin öyküsünü anlatıyor.
Türkiye’yi temsil etmesinden ve pandemi sırasında ürettiği işlerden gurur duyduğunu ifade eden Onur Bienal’e çok geç kabul edildiğini belirtti: “Neden böyle bilmiyorum. Kadın sanatçılar çok çalışıyor ama her zaman tanınmazlar. Her zaman öncelik erkektedir.”
80 farklı ülkeden pavyonun da yer aldığı Venedik Bienali 27 Kasım’a kadar sürecek.