İngiltere’de yeni tip bankacılığın aktörlerinden kabul edilen Starling Bank’ın kurucusu ve CEO’su Anne Boden, toplumda var olan cinsiyet odaklı ayrımcılığın, kadın ve erkeğin finansal davranışıyla ilgili cinsiyetçi bir dilin ortaya çıkmasına neden olduğunu ifade ediyor.
Fotoğraf: Huffington Post
İngiltere merkezli Starling Bank’ın kurucusu ve CEO’su Boden, müşterilerinin neden hep erkek olduğunu merak ediyordu. İpuçlarını ararken, kadın dergilerinin para tasarrufu ve indirim konularına odaklandıklarını, erkek dergilerinin ise paradan bir güç ve lüks aracı olarak bahsettiğini fark etti.
Para söz konusu olduğunda kullanılan cinsiyetçi dil hakkında bir araştırma yapan Boden, kadın dergilerindeki makalelerin yüzde 65’inin kadınları “aşırı harcama yapanlar” olarak kategorize ettiğini saptadı.
Erkeklere yönelik dergilerin yüzde 70’i ise para kazanmanın erdemini vurguluyordu. Boden’e göre, kadınlara, yeni bir çift ayakkabı için para biriktirmek için kahvelerinden kısmaları önerilirken, erkek için para tamamen güç, yatırım ve uzun vadeli hedeflerle ilgiliydi.
Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Boden, “Bu bir kısır döngü” diyor: “Medya kadınlardan ve paradan belli bir şekilde söz ediyor, bu yüzden onu okuyanlar da bu şekilde konuşmaya başlıyor. Zihinlere öyle yerleşiyor. ”Başka bir ifadeyle, belki de toplumda bu şekilde kodlandığı için, kadınlar tasarrufla erkeklerden daha fazla ilgi gösteriyor ve ‘uçarı’ harcamaları konusunda daha utanabiliyorlar.”
Bu cinsiyetçi yaklaşım ve dil sadece dergilerle de sınırlı değil. Finansal hizmetler sektörü uzun zamandır erkeklere hitap edecek şekilde tasarlanıyor ve kadınları para yönetiminden uzaklaştırıyor. Ebeveynler de cinsiyetine bağlı olarak çocuklarına parayla ilgili farklı yaklaşımlar öğretiyor. Bir ankete göre, erkek çocukların ebeveynlerinden yatırım, vergi ve kredi puanları hakkında bilgi sahibi olmaları kız çocuklarına göre daha muhtemel. Bu noktada, erkeklerin kadınlardan daha fazla finansal güvene sahip olması ve kadınların yüzde 56’sının yatırım kararlarını eşlerine bırakması şaşırtıcı değil.
Medyadaki kalıplaşmış klişelerle mücadele
Finans sektöründe edindiği 30 yıllık deneyimle, banckacılık sektörünün bir dönüşüme ihtiyacı olduğunu düşünen Boden, 2004 yılında bir online bankacılık şirketi olan Starling Bank’i kurdu. Sektördeki büyük oyunculara alternatif olacak yeni bir dijital banka açma fikrine başlangıçta meslektaşları şüpheyle yaklaşmış. Bugün, fiziksel şubesi olmayan ve yalnızca uygulama içi bir cari hesap sunan Starling, 100.000’den fazla müşteriye sahip ve yakın zamanda müşteri inceleme sitesi Smart Money People’ın British Bank Ödülleri’nde en iyi İngiliz Bankası seçildi.
Boden ve ekibi Starling’de finansal davranışlarımızı etkileyen psikolojik etkilere odaklanıyor, bu nedenle parayla ilgili söylemlerin- özellikle de medyanın empoze ettiği kalıplaşmış klişelerin- üzerine gitme kararı alıyorlar: “Kadınların, ekonomik katkılarının daha az olduğu veya mali durumunu yönetme konusunda daha az akıllıca davrandığı veya finansal olarak – yalnızca kadın olduğu için – kendinden başkasına güvenmesi gerektiği düşüncesi saçma. Aynı şekilde, borçlu olan veya riskli yatırım yapmak istemeyen bir erkeğin de “daha az erkek olduğu” varsayımı, erkeklerin finansal sıkıntıları sükunetle karşılaması gerektiği fikri de zarar vericidir.”
Parada eşitlik
Boden, sosyal medyada #MakeMoneyEqual hashtagiyle bir hareket başlattı, parayla ilgili konular söz konusu olduğunda kadınlarla nasıl konuşulduğunu ya da nasıl hiç konuşulmadığını düşünmeye zorlamak istiyor: “İşletme sahiplerini, haber editörlerini, podcast yazarlarını para hakkında eşitlikçi bir diyaloğa çağırıyoruz.”
Boden’in çağrısı aslında herkesi cinsiyet odaklı ayrımcı dil ve tavrıyla yüzleşmeye davet ediyor: “Kadınlar meşru gelir sahipleri olarak değil, ‘harcama yapanlar’ olarak görüldüğünde, katkılarını profesyonel değil de ‘ev içi’ olarak değerlendirildiğinde, eşit iş için hala eşit ücret bulunmaması şaşırtıcı mı?”
