Korona salgınının neden olduğu kriz, özellikle kadınlar için yaşamı daha da zorlaştırıyor. Ekmek ve Gül’den Semra Çelik, bakım işlerinde çalışan kadınların yaşadığı zorluklar ve kadınların görünmeyen emeği üzerine yazdı.
Fotoğraf: Anadolu Ajansı
Çoğunlukla kadınların çalıştığı ve düşük ücretli, güvencesiz koşullarda çalıştığı bakım ve hemşirelik işleri olmadan koronavirüs tehlikesi yönetilemez. Koronavirüsün etkileri bu görünmez işleri görünür kıldı ve bakım işlerinin değerini bir kez daha gösterdi. Bu işler hâlâ görünmez kadın işleridir.
Bunların dışında, okullar ve anaokulları kapandığında çocuklara kim bakıyor? Kendilerini otomatik olarak sorumlu hisseden, aynı zamanda toplumsal olarak da evde kalmak zorunda olduğu düşünülen anneler mi yoksa babalar mı? Bu işi düşük ücretle yapan başka kadınlar var mı? Baba ve annenin evde çalışması gerekiyorsa çocuk bakımından kim sorumlu olur? Dışarı çıkması daha riskli görülen büyük ebeveynler için yapılması gereken alışverişin sorumlusu kim olur; kızı mı, yoksa oğlu mu? Karantinada ya da evde bakımı yapılan hastaya kim bakıyor?.. Bakım işleri hâlâ görünmeyen kadın işidir, ücretsiz veya düşük ücretlidir.
Korona salgınının neden olduğu kriz, özellikle kadınlar için yaşamı daha da zorlaştırıyor. Şu anda Almanya ve Avusturya’daki evlerde kadınlar ev işleri, yardım ve bakım işlerinin yüzde 75-80’ini yapıyor. Genel bir sağlık krizi olmadığı zamanlarda da bu işleri yapanlar, görünmez durumda olanlar ve karşılığında bir ücret almayanlar kadınlar oluyor.
Bu nedenle, koronavirüsü ve karantinadan kaynaklanan bakım işleri esas olarak kadınların üzerine kalıyor. Kadınların ücretsiz çalışması olmasaydı toplumsal hayat önemli ölçüde dururdu. Bakım işleri parayla tutulan biri tarafından yapıldığında da bunu yapanlar yine kadınlar, özellikle de göçmen veya sezonluk kadınlar oluyor ve bu kadınlar da oldukça düşük ücretlere çalıştırılıyor.
Almanya ve Avusturya’da personel yetersizliği nedeniyle tatillerin iptal edildiği, çalışma sürelerinin ihtiyaca bağlı uzatıldığı ve çalışma süresi düzenlemelerinin kaldırılmasının tartışıldığı personelin çoğunluğunu da kadınlar oluşturuyor. Almanya’da hemşirelik mesleğinde kadın oranı neredeyse yüzde 76, Avusturya’da mobil bakımda işlerinde çalışanların yüzde 92.2’si ve yatılı bakımda (örneğin hastanelerde) çalışanların yüzde 85.8’i kadın. Dolayısıyla toplumumuzun yapılmazsa felce uğrayacağı ücretli ve ücretsiz bakım işlerini yapanlar kadınlar. Bu nedenle korona krizinden de özellikle etkilenecek olanlar da kadınlar oluyor.
Dezenfektanlar ve koruyucu giysi ve aletlerde azalma olduğunda kadınların çoğunluğu acı çekiyor ve kendilerini enfeksiyonlara karşı yeterince koruyamıyorlar. Bu anlamda hasta, yaşlı, engelli bakım işi için daha fazla ücret konusunda ısrar etmek önemli. Ücretli bakım işi yapan kadınların çoğu, Korona gibi pandemi dönemlerinde ek olarak evde daha fazla bakım işi üstlenmek zorunda kalıyor.
Şimdi yaşanan korona krizi gibi krizler bakım çalışmalarının toplumsal değerini daha da görünür hale getiriyor. Yardım ve bakım işleri için daha iyi ücret, cinsiyetler arasında daha adil bir dağıtım ve iş yükünde azalma konusunda ısrar etmek özellikle önemli. Avusturya’da birkaç hafta önce yapıldığı gibi sosyal meslekler için çalışma saatlerinin haftada 35 saate indirilmesini talep etmek için iyi bir zaman.
Korona krizi bakım ve hemşirelik işleri ve dolayısıyla kadınların ücretsiz ve düşük ücretli işleri olmadan yönetilemez. Korona virüsün etkileri bu görünmez çalışmayı görünür kılıyor ve toplumsal açıdan önemini büyük ölçüde gösteriyor. Korona bu nedenle kadınları daha yakından ilgilendiren bir meseledir ve kadın örgütleri bu dönemde taleplerini daha yüksek sesle haykırmalıdır.
