Koç Üniversitesi Kimya ve Biyoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Seda Keskin Avcı, kimya mühendisliği alanında etki yaratmış isimlerin bilim dünyasıyla paylaşıldığı Chemical Engineering Research and Design (ChERD) dergisinin bu yıl ilan ettiği “Dünyanın En Seçkin 20 Bilim Kadını” listesinde yer aldı.
Koç Üniversitesi’nden yapılan açıklamaya göre, ChERD dergisi bu yıl, alanında öncü araştırmalar yürüten, kariyerinin farklı noktalarında kadınları dünyaya tanıttı.
Dünyanın En Seçkin 20 Bilim Kadını seçkisiyle kimya mühendisliği alanındaki cinsiyet dağılımı dengesizliğine de dikkat çeken dergi, kimya mühendisliği alanında etki yaratmış kadınların çalışmalarını özel bir sayıyla bilim dünyasıyla paylaştı.
Kataliz, ayırma, süreç sistemleri, ilaç geliştirme, enerji ve çevre mühendisliği ve bilimi alanlarında araştırmacıların üstün başarılarıyla anıldığı listede, Prof. Dr. Seda Keskin Avcı da yer aldı.
Daha önce mühendislik alanında Türkiye’den, Küresel Genç Akademi (Global Young Academy-GYA) üyeliğine seçilen Prof. Dr. Seda Keskin Avcı, derginin kimya mühendisliği araştırmaları ve eğitimi alanında etki yaratan bilim kadınlarını onurlandırdığı özel sayıyla takdim edildi.
ChERD’nin karbon yakalama alanında yaptığı çalışmalarını dikkate değer bulduğu Prof. Dr. Seda Keskin Avcı’nın araştırmaları, iklim kriziyle mücadelede de önem taşıyor. Prof. Dr. Keskin Avcı ve ekibi, karbondioksiti yakalayan MOF (Metal Organic Frameworks / Metal Organik Kafesli Yapı) adlı malzemelerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapıyor ve bu malzemeler atmosfere salınan sera gazının azaltılmasına yönelik bilimsel çalışmaların geleceği için ümit vadediyor.
Prof. Dr. Seda Keskin Avcı’nın projesi tamamlandığında, karbondioksiti yakalayan “Metal Organik Kafesli Yapı” olarak adlandırılan MOF malzemeleri, fabrika bacalarından, temiz ortam yaratılmak istenen tüm mekânlara kadar birçok alanda kullanılabilecek.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Prof. Dr. Seda Keskin Avcı, MOF’ların tıpkı Lego’lar gibi birbirlerine eklemlenen bir metal ve bir organik bağlayıcının bir araya getirdiği üç boyutlu kristal gözenekli yapılar olduğunu belirterek, “1 gramında 8-9 bin metrekare yüzey alanının bulunduğu bu çok gözenekli yapılar karbondioksit başta olmak üzere çeşitli gazları yakalamaya ve depolamaya çok uygundur. MOF’lar aslında görece genç sayılabilecek yapılar, yaklaşık 10-11 yıl önce keşfedildiler. Her gün yeni MOF’ların üretilmesinden ötürü şu anda sayıları 110 bin civarına ulaştı ve artmaya da devam ediyor, çünkü bu iş tamamen araştırmacının hayal gücüne ve sentez yapabilme becerisine bağlıdır. Bilgisayarlı hesaplamalı tarama adı verilen yöntemle MOF’ları bilgisayar ortamında atomik düzeyde simülasyonlarla ve deneysel olarak erişilemeyecek sıcaklık ya da basınçta inceliyoruz. Atomlar üzerinden yaptığımız hesaplamalar sayesinde de o malzemenin hangi koşullarda ne kadar karbondioksit yakalayacağını tahmin edebiliyoruz.” ifadelerini kullandı.
Mühendislik alanında Türkiye’den seçilen ilk kadın
Prof. Dr. Seda Keskin Avcı, 2017’de küresel ısınmaya sebep olan karbondioksitin yakalanmasını sağlayacak malzeme arayışını yenilikçi hesaplama teknikleri kullanarak hızlandırmak üzerine yürüttüğü COSMOS projesiyle Avrupa Araştırma Konseyi’nden (ERC) 1,5 milyon avro fon almaya hak kazanan mühendislik alanında Türkiye’den ilk bilim kadını oldu. Keskin, 2018’de de Küresel Genç Akademi (Global Young Academy-GYA) üyeliğine seçildi. Prof. Dr. Seda Keskin Avcı, “Women in Science/Bilimde Kadın” odaklı başvurusuyla “mühendislik” alanında Türkiye’den seçilen ilk kadın üye unvanını aldı.