Modern kölelik koşullarında yaşayan insan sayısı dünya genelinde son beş yılda yüzde 25 artarak 50 milyona yükseldi. Türkiye, modern köleliğin en yaygın olduğu ülkeler sıralamasında ilk beşe yükseldi.
Walk Free’nin raporunda Türkiye’de koşulların kötüleşmesinin öne çıkan nedenleri zorla çalıştırma ve insan, kadın ve LGBTİ+ hakları alanındaki gerilemeler olarak gösterildi.
Avustralya menşeli Walk Free Vakfı tarafından 2021 yılı verilerince yayımlanan rapora göre, modern kölelik koşullarında yaşayan insan sayısı son beş yılda %25 artışla 49,6 milyona ulaştı. Bu, bir önceki araştırma olan 2016 verisine kıyasla 10 milyon kişilik bir artışa işaret ediyor.
Modern kölelik; zorla çalıştırmayı, zorla evlendirmeyi, borç esaretini, ticari cinsel sömürüyü, insan kaçakçılığını, kölelik benzeri uygulamaları, çocukların satışı ve sömürüsünü içerir. Her biçimiyle, kişinin özgürlüğünün kişisel veya mali kazanç için ortadan kaldırılmasına işaret eden bir kavram.
Köleliğin artmasına katkıda bulunan koşullar arasında çevresel bozulma, iklim kaynaklı göç, kadın haklarının geri alınması ve pandemi yer alıyor. Modern köleliğin en yüksek yaygınlığına sahip olduğu tahmin edilen ülkeler, çatışmalardan etkilenme, devlet tarafından zorunlu çalıştırmaya sahip olma ve zayıf yönetişime sahip olma eğiliminde olarak betimleniyor.
Türkiye’de durum ne?
Türkiye, modern köleliğin en yaygın olduğu ülkeler sıralamasında ilk beşe yükseldi. 160 ülkenin dahil olduğu listede ilk dört sırada Kuzey Kore, Eritre, Moritanya ve Suudi Arabistan var.
Türkiye, 2018’de 48. sırada yer alıyordu. 1 milyon 320 bine tekabül eden modern köle sayısıyla Türkiye, Avrupa ve Orta Asya bölgelerinde birinci.
Walk Free’nin raporunda Türkiye’de koşulların kötüleşmesinin öne çıkan nedenlerini şöyle açıkladı:
- Siyasi kutuplaşmayla birlikte kadın haklarında ve kadınların korunmasında yaşanan gerileme,
- İnsan hakları savunucuları ve muhalifler üzerindeki baskılar,
- Azınlıklara yönelik ayrımcılık,
- Çatışmaların, özellikle de Suriye’deki savaşın etkisi,
- Sığınmacılar ve LGBTİQ+ topluluğunda mağdur olan kişileri tespit etmek için yeterli araçların geliştirilmemesi.
Ayrıca Türkiye hükümetinin modern köleliğe karşı önlem almak için en az adım atan ülkelerden olduğunu belirtildi.
Tavsiyeler
Örgüt tavsiyeler kısmında ise Türkiye’ye;
- Modern kölelik mağdurlarını tespit etme yöntemlerini geliştirme,
- Modern köleliği uluslararası standartlara uygun bir seviyede suç olarak tanımlama,
- 18 yaş altı evliliğe onay verilmesini sağlayan tüm yasal açıkları kapama,
- Zorla evlendirmeyi uluslararası standartlara uygun bir şekilde suç haline getirme,
- 2009’da hazırlanan insan ticaretiyle mücadele ulusal eylem planını güncelleme,
- Sığınmacıları yasa dışı çalışmaya iten, çalışmayı zorlaştırıcı yasal engelleri kaldırma,
- Göçmenler, sığınmacılar, kadınlar, kızlar ve LGBTQİ+ topluluğuna yönelik ayrımcılıkla mücadele etme yönünde tavsiyeler verdi.