Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, 29 Temmuz’da belediyeye yönelik düzenlenen operasyon kapsamında, belediye başkan yardımcılarının da aralarında bulunduğu altı kişiyle birlikte gözaltına alındı. Operasyon, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve muhalif belediyelere yönelik yürütülen soruşturmaların son halkası olurken, gözaltı kararı siyaset dünyasında yeni tartışmaları da beraberinde getirdi.
Üsküdar’da 30 yıl Sonra Gelen Yönetim Değişimi
Sinem Dedetaş, 31 Mart 2024 Yerel Seçimleri’nde oyların yüzde 49,90’ını alarak AK Parti’nin adayı ve dönemin belediye başkanı Hilmi Türkmen’i geride bıraktı.
Bu sonuçla Üsküdar Belediyesi, 1994 yılından sonra ilk kez CHP yönetimine geçti. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konutunun da bulunduğu ilçede elde edilen sonuç, seçimlerin dikkat çeken sürprizlerinden biri olarak değerlendirildi. Dedetaş aynı zamanda Üsküdar’ın ilk kadın belediye başkanı oldu.
Sinem Dedetaş Kimdir?
Gemi mühendisi olan Sinem Dedetaş, 2014-2016 yılları arasında Gemi Mühendisleri Odası Başkanlığı görevini üstlenerek bu göreve seçilen ilk kadın oldu.
2019 yılında Ekrem İmamoğlu tarafından İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştiraki Şehir Hatları AŞ’nin genel müdürlüğüne atandı. Böylece kurumun tarihindeki ilk kadın genel müdürü unvanını aldı. Görev süresi boyunca kadın istihdamını artırmaya yönelik uygulamalarıyla öne çıkan Dedetaş döneminde ilk kez kadın gemici, yağcı ve kaptanlar görev yapmaya başladı.
Şehir Hatları’nın en dikkat çeken projelerinden biri ise Haliç Tersanesi’nin yeniden üretime kazandırılması oldu. Dünyanın halen faaliyette olan en eski tersanelerinden biri kabul edilen Haliç Tersanesi, Dedetaş döneminde Paşabahçe Vapuru’nun restorasyonu gibi projelerle yeniden aktif hale getirildi.
Hiçbir Hizmet Cezasız Kalmıyor
Geçtiğimiz Nisan ayında Belediyeye yönelik operasyonların ardından İsmail Saymaz’a konuşan Sinem Dedetaş; göreve geldikten sonra imar ve yapı ruhsatı işlemleri kapsamında herhangi bir bağış ya da katkı talebinin kesin olarak yasaklandığını ifade etmişti. Belediyede hiçbir şekilde bağış alınmadığını ve talepte bulunulmadığını dile getiren Sinem Dedetaş “Hiçbir hizmet cezasız kalmıyor” ifadelerini kullanmıştı.
Avukatı Aracılığıyla Mesaj Gönderdi
Gözaltındaki Sinem Dedetaş’ın avukatı aracılığıyla ilettiği mesaj X hesabından paylaşıldı.
Dedetaş mesajında, “Bu sabah yanınızda olamasam da her sabah olduğu gibi bugün de aklım ve kalbim Üsküdar’ın sokaklarında. Tüm çalışma hayatımı gözden geçirdiğimde, olmayı hak ettiğim ve hayal ettiğim yer elbette nezarethane değildi. Ama sağlığım yerinde çok şükür. Sizlerin desteği bana ulaştırılıyor. En yakın zamanda görüşmek ümidiyle” ifadelerini kullandı.
Gözaltı Kararına Tepkiler
Sinem Dedetaşın gözaltına alınmasına halktan, siyasetten, sivil toplumdan ve akademiden tepkiler geldi.
Yeni Parti Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında son operasyonlarla birlikte büyükşehir belediyesi dahil 16 belediyeye işlem yapıldığını belirterek, “2019 öncesi AK Parti tarafından yönetilen tek bir belediyeye operasyon yapılmadı” dedi.
Yeni Parti Yerel Yönetimlerden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Yaşar Tüzün ise gözaltı kararının “yalnızca bir belediye başkanını değil, sandıkta ortaya çıkan halk iradesini de doğrudan ilgilendirdiğini” savundu.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Şafak vakti hukuksuz operasyonlarla milletin iradesine göz koyan zihniyet; sandıktan ümidini kesmiş, yargı eliyle tutunmaya çalışmaktadır” ifadeleriyle operasyona tepki gösterdi.
Avrupa Demokratları da sosyal medya üzerinden yayımladığı açıklamada, Sinem Dedetaş’ın gözaltına alınmasını eleştirerek bunun Türkiye’de muhalefete yönelik baskıların bir parçası olduğunu öne sürdü. Açıklamada, seçilmiş belediye başkanlarına yönelik soruşturmaların demokrasi açısından endişe verici olduğu belirtildi.
İTÜ İşletme Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Lerzan Özkale Sinem Dedetaş’ın gözaltına alınmasının ardından “Üniversitemizin(İTÜ) gemi inşaat gibi on yıllar boyunca kadınlara kapalı kalmış olan mühendislik dalından başarıyla mezun olmakla kalmayıp, meslek odasında da yıllarca başarılı yöneticilik dönemlerinin ardından İBB iştiraklerinde başarılı kadın yöneticilik kariyerini sürdüren Sinem Dedetaş, uzun yıllardır AKP’nin kalesi olarak bakılan Üsküdar Belediye başkanı seçilecek halk desteğini kazanıp yoluna devam etme başarısının cezasını bu sabahtan itibaren çekmeye başladı. Sevgili Sinem’in yanındayız” açıklamasında bulundu.
TMMOB Makine Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi de Sinem Dedtaş’ın gözaltına alınmasına dair bildiri yayınladı. Bildiride “Halkın oylarıyla seçilmiş belediye başkanlarının hukuk dışı yöntemlerle görevlerinden uzaklaştırılmaya çalışılması; seçimsiz bir rejim yaratma yolunda halk iradesine ve demokratik ilkelere yönelik saldırılardır. Yargının rejimin aracı haline getirilmesi, hukuka olan güveni zedelemekte ve ülkemizin demokratik geleceğine zarar vermektedir.” ifadelerine yer verildi. Seçilmişlerin derhal serbest bırakılması çağrısında bulunuldu.
SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği Başkanı ve Eşitlik Adalet Kadın Platformu Kurucusu Gülseren Onanç gözaltı kararına dair açıklamasında şu şekilde konuştu:
“Türkiye’de otoriterleşmenin her geçen gün daha da derinleştiğine tanıklık ediyoruz. Seçilmiş yerel yönetimleri hedef alan, halkın sandıkta iradesini ortaya koyarak göreve getirdiği belediye başkanlarını siyasi yargı süreçleriyle görevlerinden uzaklaştırmaya çalışan anlayışı kabul etmiyoruz. Yerel demokrasiyi zayıflatmayı, seçilmişleri etkisizleştirmeyi ve yerelin iradesini merkezden yapılan müdahalelerle baskı altına almayı amaçlayan bu uygulamalar, demokratik hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.
İstanbul’un üç kadın belediye başkanından biri olan Üsküdar Belediye Başkanı Sinem Dedetaş, yalnızca başarılı bir yerel yönetici değil; kadınların karar alma mekanizmalarında güçlenmesini önemseyen, kadın hareketiyle diyalog içinde çalışan ve toplumsal cinsiyet eşitliğini destekleyen bir belediye başkanıdır.
Sinem Dedetaş’ın gözaltına alınış biçimi ve hakkında uygulanan süreç, kadınların siyasetteki varlığına yönelik ciddi bir mesaj da içermektedir. Türkiye’de zaten son derece sınırlı olan kadın siyasi temsilinin daha da zayıflatılmasına yol açabilecek bu yaklaşımı kaygıyla karşılıyoruz.
Hakkında yürütülecek bir soruşturma varsa bunun evrensel hukuk ilkelerine uygun, şeffaf ve tutuksuz olarak sürdürülmesi gerekir. Tutuklama, istisnai bir tedbirdir; siyasi yaşamı ve halkın iradesini fiilen ortadan kaldıran bir araca dönüştürülmemelidir.
Sinem Dedetaş’ın bir an önce serbest bırakılmasını talep ediyor; hukukun, demokrasiye ve seçmen iradesine saygı temelinde işlemesini bekliyoruz. Kadınların siyasette eşit temsilinin güçlenmesi ve Türkiye demokrasisinin geleceği açısından bu süreç büyük önem taşımaktadır.”