Almanya’da aşırı sağcı Alternative für Deutschland (AfD), geçtiğimiz hafta Saksonya-Anhalt eyaletinde gerçekleştirilen seçimlerden birinci parti olarak çıktı. AFD tek başına hükümet kurmasına olanak sağlayacak çoğunluğu elde edememiş olsa da, seçim sonuçları Avrupa siyasetinin geleceği için soru işaretleri yaratmaya yetti. Avrupa’nın ana akım siyasetçileri endişelerini dile getirirken, Trump, Elon Musk ve Rusya Devlet Başkanı’nın özel temsilcisi Kirill Dmitriev sosyal medya üzerinden Afd’ye desteklerini gösterdi.
Almanya’da aşırı sağcı Alternative für Deutschland (AfD), geçtiğimiz hafta Saksonya-Anhalt eyaletinde gerçekleştirilen seçimlerden birinci parti olarak çıktı. Parti, oyların yüzde 43,8’ini alarak beş yıl önceki sonucunun iki katından fazlasına ulaştı. En yakın rakibi Friedrich Merz’in Hristiyan Demokrat Birliği (CDU) ise yüzde 17,2’de kaldı ve desteğinin yaklaşık yarısını kaybetti.
Sosyal Demokrat Parti (SPD) yüzde 9,3, Yeşiller yüzde 8,9, Sol Parti ise yüzde 8,6 oy aldı. Bu üç parti parlamentoda sekizer sandalye kazandı. Ancak AfD, 83 sandalyeli eyalet parlamentosunda 39 sandalye elde ederek mutlak çoğunluğun yalnızca üç sandalye gerisinde kaldı. Böylece tek başına hükümet kurma fırsatını kaçırdı. AFD tek başına hükümet kurmasına olanak sağlayacak çoğunluğu elde edememiş olsa da, seçim sonuçları Avrupa siyasetinin geleceği için soru işaretleri yaratmaya yetti. Avrupa’nın ana akım siyasetçileri endişelerini dile getirirken, Trump, Elon Musk ve Rusya Devlet Başkanı’nın özel temsilcisi Kirill Dmitriev sosyal medya üzerinden Afd’ye desteklerini gösterdi.
Avrupa Liderleri “Endişeli”
AfD’nin Saksonya-Anhalt’taki başarısı Avrupa’nın diğer başkentlerinde de yakından takip edildi. İsveç önümüzdeki hafta parlamento seçimlerine giderken Fransa gelecek baharda kritik bir cumhurbaşkanlığı seçimiyle karşı karşıya. İtalya, İspanya ve Polonya’da da önemli seçimler gündemde. Bu ülkelerin tamamında aşırı sağ partiler güçlü bir konumda ve Avrupa’nın siyasi merkezi, kıta çapında bir milliyetçi dalganın yayılmasından endişe ediyor.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, seçim sonucunun Avrupa ve dünyada aşırı sağ tehdidinin güçlendiğini gösterdiğini söyledi.
Fransa maliye bakanı Roland Lescure, sonuçların “endişelendirici bir sinyal” verdiğini dile getirdi. Dünya siyasetinde yayılan ve karşı durulması gereken “popülist dalgayı” gündeme getiren Lescure, bu koşullarda AFD zaferini önemli bir meydan okuma olarak gördüğünü ifade etti.
Fransa Avrupa İşleri Bakanı Benjamin Haddad ise Almanya’daki seçim sonucunu Avrupa için “çok ciddi bir an” olarak nitelendirdi ve seçmenlerin öfke, korku ve endişelerinin dinlenmesi gerektiğini, ancak milliyetçilik ve yabancı düşmanlığının çözüm olamayacağını belirtti.
Almanya’nın sınır komşusu Polonya’nın dışişleri bakanı Radosław Sikorski, AFD zaferini endişe verici bir işaret olarak gördüğünü ifade ederken; Polonya başbakanı Donald Tusk, sert açıklamalarda bulundu. Tusk, “Sadece aptallar veya hainler, Afd’nin başarısına sevinir” sözleriyle tepki gösterdi.
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise sonucu “korkunç haber” olarak değerlendirdi; AfD’nin liberal ve Batılı değerlerle karşıt bir siyasi güç olduğunu söyledi.
Buna karşılık eski Macaristan Başbakanı Viktor Orbán seçim sonucunu kutladı ve bunu Almanya ve Avrupa için “büyük bir gece” olarak nitelendirdi. “Bu daha başlangıç” mesajını verdi. Benzer şekilde İtalya Başbakan yardımcısı Matteo Salvini de seçim başarısı nedeniyle AFD’yi tebrik etti. Meloni’nin sağ koalisyonunda görev alan Salvini, AFD’nin başarısını “değişim, güvenlik ve istihdam talebini gündeme getiren bir başarı” olduğunu ifade etti.
Ancak Avrupa’daki bütün aşırı sağ partiler AfD’nin zaferinden memnun değil. Fransa’daki National Rally (RN), iki yıl önce AfD’yi Avrupa Parlamentosu’ndaki grubundan çıkarmıştı. İki parti arasındaki ayrışmanın nedenleri arasında AfD’nin Nazi SS’inin suçlarını küçümseyen açıklamaları ve göçmenlerin kitlesel olarak sınır dışı edilmesini desteklemesi bulunuyor. RN, AfD ile yeniden ittifak kurma planının olmadığını açıkladı.
Trump ve Elon Musk Destekledi
AfD’nin seçim zaferinin yankıları Avrupa’yla sınırlı kalmadı. Elon Musk, sosyal medya platformu X üzerinden AfD’yi seçim zaferinden dolayı kutladı. AfD’nin başbakan adayı Ulrich Siegmund da Musk’a teşekkür ederek, sorumluluk üstlenmeleri halinde güçlü ve yapıcı bir işbirliğini memnuniyetle karşılayacağını söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump da seçim sonucuna ilişkin bir paylaşım yaptı ve projeksiyon sonuçlarının ekran görüntüsünü Truth Social hesabından herhangi bir yorum eklemeden paylaştı. Trump yönetimi bugüne kadar Avrupa’daki milliyetçi aşırı sağ partileri zaman zaman örtük, zaman zaman ise açık bir biçimde destekledi. Bu destek, AfD’nin Almanya’daki seçim başarısının uluslararası siyasi kutuplaşmanın da bir parçası haline geldiğini gösteriyor.
AFD ve Kremlin
Rusya tarafındaki tepki ise daha doğrudan oldu. Rusya Devlet Başkanı’nın özel temsilcisi Kirill Dmitriev, Trump’ın paylaşımının ekran görüntüsünü paylaşarak AfD’nin “tarihi zaferini” övdü. AfD, Kremlin yanlısı bir parti olarak görülüyor. Parti Ukrayna’ya verilen desteğin sona ermesini savunuyor ve Ukraynalıların mülteci statüsüne sahip olmamasını istiyor.
Bu nedenle AfD’nin Saksonya-Anhalt’taki seçim başarısı yalnızca Almanya içindeki siyasi dengeler açısından değil, Avrupa’daki daha geniş jeopolitik mücadele açısından da önem taşıyor. Parti, Ukrayna ve Rusya konusunda Avrupa’nın mevcut politikalarından belirgin biçimde ayrılan bir pozisyona sahip.