SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği‘nin organize ettiği Serenita Konuşmalarının Kasım ayı konuğu yazar, aktivist Oya Baydar oldu. Son kitabı Hatırlamanın ve Unutuşun Kitabı üzerine T24 yazarı Ebru Dedeoğlu‘nun sorularını cevaplayan Oya Baydar ile söyleşi, katılımcıların da soru ve yorumlarıyla keyifli bir sohbete dönüştü.
SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği olarak düzenlediğimiz “Serenita Buluşmaları”nda bu ay, değerli yazar Oya Baydar’ı konuk etmenin heyecanını yaşadık. 26 Kasım’da gerçekleşen ve yoğun ilgi gören etkinliğimizde, Baydar’ın son romanı “Hatırlamanın ve Unutuşun Kitabı“nı okuma deneyimini zenginleştiren bir söyleşi gerçekleşti. Türkiye’nin yakın geçmişine ayna tutan Oya Baydar’ın bu son romanı, aynı zamanda iktidar kavramını, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ve bireyin iktidarla mücadelesini de irdelememize olanak sağladı.
Baydar’ın son kitabı yaşamını devlet çıkarları için çalışmaya adamış, bunu sorgulamadan yerine getirmiş, istihbaratında üst düzey memuru olan bir erkek ile ona tutkulu bir şekilde aşık olan bir kadının hikayesi. Devlet uğruna işlenmesi insanlığa karşı suçları affettirir mi? Aşk suskun kalmanın suç ortaklığını meşru kılar mı? İnsan iktidar hırsına yenildiğinde unutmaya sığınmak mümkün mü? Bu soruların hepsinin peşine düşen Hatırlamanın ve Unutuşun Kitabı Oya Baydar’ın yıllardır verdiği mücadelenin birikiminin yansıması.
Bu hikayede hasta yatağındaki erkeğin bilinç yolculuğunu anlatırken, aslında Türkiye’nin yakın tarihindeki karanlık dönemeçleri de gözler önüne seriyor. Bu yolculuk, bireysel hafızanın kırılganlığını ve toplumsal unutmanın mekanizmalarını anlamamıza yardımcı oluyor. Baydar, söyleşide romanının çıkış noktasını ve Türkiye’nin toplumsal hafızasının nasıl şekillendiğini etkileyici bir şekilde anlattı.
Katılımcılarla birlikte, aşk, vicdan ve hesaplaşma gibi evrensel temalar üzerinden bireysel ve toplumsal deneyimleri paylaştık; Türkiye’nin yakın tarihine dair sorgulamalar yaptık. Etkinliğin en can alıcı noktalarından biri de “iktidar” kavramı etrafında gelişen tartışmalardı. İktidarın doğası, toplumsal cinsiyetle olan ilişkisi, eşitsizlikleri derinleştirme potansiyeli ve bireyin iktidarla mücadelesi gibi konular derinlemesine ele alındı. Oya Baydar, romanında bu kavramları nasıl işlediğini ve edebiyatın toplumsal dönüşümdeki rolüne dair düşüncelerini katılımcılarla paylaştı.
Umutsuz Değilim
Sohbet Oya Baydar’ın yaşam yolculuğu üzerinden de şekillendi. Asker olan babasının Dersim Olaylarında aktif rol oynamış olabileceğine ilişkin ilerki yaşlarında keşfettiği gerçekliği O Muhteşem Hayatınız kitabında yazdığını söyleyen Oya Baydar, yaşamını bireysel hak ve özgürlüklerin savunulmasına adamış bir aktivist. 84 yıllık yaşamında yaptıklarının muhasebesini yapan yazar, yine de umutsuz olmadığını söylüyor.
“Serenita Buluşmaları” kapsamında gerçekleştirdiğimiz bu etkinlik, katılımcılara Türkiye’nin geçmişine ve günümüze dair yeni bir bakış açısı kazandırdı. Toplumsal hafızanın önemini sorgulamak, iktidarın farklı yüzlerini anlamak ve bireysel sorumluluklarımızı fark etmek adına önemli bir adım oldu. Oya Baydar’ın güçlü anlatımı ve samimi yaklaşımı, etkinliğe katılan herkesi derinden etkiledi.
SES Eşitlik ve Dayanışma Derneği olarak, bu tür etkinliklerle toplumsal farkındalığı artırmaya ve demokratik değerleri savunmaya devam edeceğiz.
Gülseren Onanç ve Tuğçe Şengezer