70’lerindeki dört kadın, yaşlarından dolayı iklim değişikliğinin kendilerini etkilediği gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde (AİHM) İsviçre aleyhinde açtığı davayı kazandı. AİHM, İsviçre’nin çevre kirliliğini azaltma çalışmalarını yetersiz buldu.
DHA’nın aktardığına göre, İsviçre merkezli İklim Koruma için Yaşlı Kadınlar (KlimaSeniorinnen) kurumundan çoğunluğu 70’lerinde olan dört kadın, yaşlarından dolayı iklim değişikliğiyle bağlantılı sıcak hava dalgalarının kendilerini savunmasız hale getirdiğini belirterek AİHM’ne İsviçre devletine karşı dava açmıştı. AİHM bugün İsviçre’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 8’inci Maddesini ve 6’ncı Madde’nin 1’inci Fıkrasını ihlal ettiği yönünde karar verdi.
Yükümlülükler yerine getirilmedi
AİHM bağlayıcılığı bulunan karar açıklamasında “Mahkeme, İsviçre Konfederasyonu’nun iklim değişikliği konusunda Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğine karar vermiştir” dedi. Mahkeme İsviçre’nin sera gazı emisyon azaltım hedeflerini tutturamadığını belirtti. AİHM’in bu kararı, iklim değişikliği konusundaki ilk kararı olduğu ve birlikteki diğer ülkelere de emsal olabileceği kaydedildi.
Rıza Türmen: “Yeni başvuru yolu açıldı”
AİHM eski yargıcı Rıza Türmen, kararın iklim değişikliği konusunda AİHM’e yeni bir başvuru yolunu açtığını ifade etti. “Önümüzdeki yıllarda AİHM’in ilkelerinin yerleşmesi ve AİHM’in iklim değişikliği konusunda daha aktif bir rol üstlenmesi beklenmeli” diyen Türmen, kararın Türkiye için de önemli olduğunu vurguladı:
“Türkiye gecikmeli de olsa 2021 yılında Paris Anlaşması’nı onayladı. Anlaşma küresel ortalama yüzey sıcaklığındaki artışı 2oC ile sınırlandırmayı ve olanağı varsa 1.5oC’nin altında tutmayı ve bu amaçla yüzyılın ortasına kadar sera gazı emisyonlarını sıfırlamak için ülkelerin ortak çalışmasını tavsiye ediyor. 2053 yılına dek net sıfır emisyon hedefi Türkiye’nin de iklim politikalarında değişiklikler gerektiriyor. Türkiye dünyada en fazla sera gazı emisyonuna yol açan ülkeler arasında 16. sırada ve kişi başı emisyon her gün artıyor. Türkiye’nin Paris Anlaşması’nın 1.5 derece hedefiyle uyumlu bir politika geliştirmesi için sera gazı emisyonlarını azaltması gerekiyor. Bunun için Türkiye’nin fosil yakıtlardan çıkmalı, mevcut fosil yakıt destek ve teşviklerini sonlandırmalı, güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji yatırımlarına yönelmeli. Oysa Türkiye’nin uygulaması tam ters yönde. Kömürlerle işletilen termik santraller teşvik ediliyor, ormanlık alanlar ortadan kaldırılarak doğaya ve bölge insanlarına büyük zararlar veren yeni kömür alanları kuruluyor. Akbelen ormanı bunun son örneği.
Bu durumda bölge insanlarının özel yaşam ve aile haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle önce Anayasa Mahkemesi’ne, buradan olumlu sonuç alamazsa AİHM’e başvurma kapısı açık.”
Kaynak: Gazete Duvar, T24